Demirin Tarihi

Simgesi Latince ‘ferrum'dan gelen demir, yerkabuğunda en çok bulunan metaldir. Dünya'nın çekirdeği bir demir-nikel alaşımıdır. Diğer elementlerle kolayca tepkimeye girmesi sebebiyle demir, doğada  bileşik halinde bulunur. Tüm metaller içinde en çok kullanılanıdır  ve tarih boyunca da büyük öneme sahip olmuştur.

Eski çağlarda hemen her toplumda demirciler saygın bir yere sahiptirler. Bu, halkların mitolojisine de yansımıştır. Örneğin, Yakutların geleneğine göre, Yakutların ilk atası Elliei ilk demirciydi. Sibirya halklarında da demirci epey yüksek bir toplumsal  konuma sahiptir ve demircilerin özel ruhlar tarafından korunduğuna inanılır. Şamanın kıyafetindeki demirleri demirciler yapar ve demir  döverken kötü ruhları kovdukları söylenir. Ayrıca Moğol boylarının  destansı şiirlerinde ve Türklerde demirci (tarkhan) ; ‘kahraman' ve ‘yalnız atlı savaşçı' anlamında kullanılmıştır.  

Ergenekon Destanı'na göre Türkler; Ergenekon'dan çıkmak için yol ararken, bir  demircinin tavsiyesi üzerine dağdaki demir madenini eritip geçit  açmaya karar verirler. Dağın her tarafını odun kömürle doldururlar ve büyük körükler yardımıyla ateşi körüklerler. Demir dağ erir, yol  açılır. Her yıl o gün ( 21 Mart olduğu kabul edilir) törenler  yapılır. Bir parça demir ateşte kızdırılır ve çekiçle dövülür.  Afrikada'ki Dogon ve Bambara toplumlarında ilk ateşi bulan,  insanlara tarımı ve hayvancılığı öğreten ilk demircidir ve  Dogonların mitlerine göre kahraman, demirci kılığına girip,  yeryüzüne inerek insanları uygarlaştırmıştır . Afrika'da ayrıca bunun gibi, demirciyi tanrının oğlu, tanrının işlerini yapan biri olarak gösteren bir sürü mit mevcuttur. İbranice, Süryanice,  Etiyopya dili ve Arapça'daki demiri dövmek, demirci olmak terimleri; şarkı söylemek, cenaze ağıtı yakmak terimleriyle akrabadır. Yunanca'da da şair kelimesi için aynı durum geçerlidir. Sanskrit   metinlerinde Çingeneler müzisyendirler, özellikle demirci ve  müzisyendirler.

Demir aletlerin ergitilerek elde edilmesine (meteordan demir elde  etmenin dışında) MÖ 3500 ile MÖ 2000 yılları arasında Mezopotamya  (Tel-Asmar, Tel-Çagar Bazar, Mari), Anadolu (Alacahöyük) ve Mısır'da  rastlanır. Mısır'da demirin eski zamanlardan beri bilinmesine rağmen  genel kullanımı M.Ö 800'lere rastlar. Bulunan en eski demir  aletlerden birinin; Büyük Piramit'in yapımında kullanılmış olduğu  saptanmıştır ve bu alet MÖ 2900'e tarihlenmiştir.

Demirin günlük hayattaki kullanımı kolay elde edilememesi ve yöntemin tam olarak anlaşılamaması sebebiyle çok sınırlıdır. Süs eşyası dışında günlük eşya üretiminde sıkça kullanılmasını ise  Hititler gerçekleştirmiştir. Bu dönemde Anadolu'da bulunan 33 demir eserden 19'u Hitit kökenlidir. ‘Demirin kullanımıyla ilgili Hitit metinlerinde demirden kılıçlar, yazım tabletleri ve demirden  yapılan tanrı ve hayvan heykellerinden bahsedilmektedir. Hititlerde ilk olarak dövme tekniğiyle demir üretiliyordu. Fakat bu yöntemde  fazla işgücü gereksinimi vardı ve yaygın olarak kullanılması için  yeterli değildi. Bu yöntemde demir filizinden ergitilen demirdeki  karbon dövülerek azaltılıyordu ya da odun kömüründe ısıtılarak  arttırılıyordu. Bu işlemi yaptıkları döküm ocaklarını dağ  yamaçlarına kurmuşlardır. Böylece herhangi bir körük kullanmadan rüzgar etkisiyle ateşi alevlendirmek için gereken yüksek sıcaklığa ulaşmışlardır. Hattuşa'nın coğrafi yapısı, hem rüzgar alan yamaç bakımından hem de demir filizi bakımından zengindi. ‘Hititlerin egemenliğinde bir kabile olan Kaliblerdeki bir grup demirci tarafından madeni tavlama, yani kor halindeyken su verme  tekniği ile dövme tekniğindeki sorunlar kısmen çözülmüştür. Tavlama  yönteminde dövme demir çubuklar az miktarda karbonun metalin yüzeyine dağılması (karbürizasyon) şeklinde doğrudan odun kömürü  ateşinde ısıtılıp tekrar tekrar dövülerek çelik haline  getiriliyordu. Ayrıca, bir Hitit metninde geçen ‘ Kral ve  kraliçenin sözleri demirdir, kırılamaz ve yok edilemez.' ifadesi  çeliğin kırılamazlığını ve Hititlerin çelik hakkındaki bilgilerini gösterir. Hititlerin komşuları ile ticari ilişkilerinde demir önemli bir rol  oynamıştır. Bir Hitit kralının II. Ramses'e demir bir kılıç   gönderdiği ve bu metalin ticaretini yapma sözü verdiği  bilinmektedir. Hititlerin Asurlularla yaptığı ticarette de demirin  büyük önemi vardır. Demir gümüşten kırk kat, altından ise yedi kat  daha değerliydi. Hitit ekonomisi merkezi sistemle yönetildiği için yüksek kalitede demirin tekeli saraya aitti. Bu yüzden, MÖ 1200  yıllarına kadar yani Hitit imparatorluğu yıkılana kadar demir  çağının gerçek anlamda başlamadığı konusunda geniş çevrelerde görüş birliği vardır. Bu görüşe göre, Hitit İmparatorluğu barbar  kavimlerin istilası nedeniyle parçalanmasından sonra, demirci  ustaları da kırsal bölgelere dağılmıştır ve demir üretim teknikleri bütün Orta Doğu'ya ve barbar Avrupa'ya yayılmıştır. [Avrupa'ya  yayılmasında MÖ 900'lerde Dorların katkısı büyüktür. M.Ö. 1200 ile M.Ö. 1000 yıllarında Orta Doğu'daki demir kullanımının bronza nazaran hızla artmasının sebeplerinden bir diğeri de, bronz yapımı için gerekli olan kalayın bulunmasındaki sıkıntıdır. Ayrıca demir; bakır ve bronzdan daha rahat dökülebildiğinden, tercih sebebi olmuştur. Demir metalurjisinin bir endüstri haline gelmesi yine bu  tarihlerde Ermenistan dağlarında gerçekleşmiştir. Bu olaylar, demir çağının başlangıcına zemin hazırlamıştır. Demirden yapılan eşyaların kullanımının artmasıyla ormanlar kesilip tarıma açıldı, bol ürün elde edildi, nüfus arttı, orta doğunun uygar  toplumları arasındaki dengeler hızla değişti. Demirden  yaptıkları aletlerle insanlar tarımdan yüksek bir verim alabildiler,  bu da dolaylı olarak tarım toplumuna geçişi sağladı. Tarım aletler çekiçle yapıldığı için Angola'da çekice tapılması, dünyanın çok  değişik yerlerinde yaşayan birbirinden bağımsız toplumların  mitolojilerindeki demircilerin, aynı zamanda insanlara tarım öğreten ve uygarlığı getiren kişiler olmaları, bu bağlamda özellikle  dikkat çekicidir.

Prokan'dan Haberler

Prokan Çelik Servis Merkezi ile siz değerli üretici ve tüketicilerimizi Profesyonel Kalite Anlayışı ile tanıştırıyor, müşteri memnuniyetini  garanti ediyoruz.

Gebze ve İzmir Çelik Servis Merkezlerimiz sayesinde, her türlü ihtiyaç ve sıkıntınızda daima yanınızda bulacağınız Metalurji Mühendisi Satış ve Kalite Danışmanlarımız ile yirmibirinci yüzyılın teknolojisini kullanarak dünyastandartlarında hizmet veriyoruz. Geniş ürün seçeneği, yüksek kapasite ve servis hızıyla dünyanın çeliğini kapınıza getiriyoruz.

Aralık Ayı içerisinde  1,20mm ile 15mm arası ÇİFT ÜTÜLEMELİ (MULTI PROCESSING SYSTEM) Sıcak Kesim Hattımızı  Siz Degerli İş Ortaklarımızın Hizmetinde.

 

Döviz

CurrencyBuyingSelling
USD2.20272.2067
EUR2.76622.7712
GBP3.51653.5349
JPY1.96781.9808
Cross
USD/EUR1.2558
USD/GBP1.5992

Finans

QuoteLast Trade RateChange
Nasdaq4630,7464,60
S&P 5002018,0523,40
Nikkei22516413,76755,56
Hang Seng23998,06296,02
DAX25,750,36
SSMI8837,78118,75